Struktura

[+A] [-a]

Dyrekcja

dr Bernard Linek – p.o. dyrektora PIN-Instytutu Śląskiego w Opolu

b.linek@instytutslaski.com


Zakład Badań Historycznych, Niemcoznawczych i Bohemistycznych

dr hab. Piotr Pałys, prof. PIN-IŚ – kierownik zakładu

Prowadzone w Zakładzie badania obejmują szeroko rozumianą historię Górnego Śląska od Wiosny Ludów po współczesność. Dotyczą one dziejów politycznych, stosunków etniczno-narodowościowych oraz wyznaniowych i kultury, a także przeobrażeń ekonomiczno-gospodarczych w warunkach państwowej przynależności – pruskiej/niemieckiej, a od 1945 roku w polskiej.

Aktualnie badania obejmują:

  • codzienność miast górnośląskich w rejencji opolskiej lat 1816-1918 ,
  • święta narodowe na Górnym Śląsku w XIX i XX w.,
  • okres plebiscytu i powstań śląskich,
  • sytuację Kościoła katolickiego na Śląsku Opolskim w dobie stalinowskiej lat 1951-1956
  • problem pamięci kulturowej na przykładzie nazewnictwa ulic Nysy,
  • działalność polskiego ruchu wydawniczego na Śląsku Cieszyńskim po II wojnie światowej.

Ze środków zewnętrznych zespół pracowników zrealizował projekt badawczy (grant) pt. Leksykon mitów, symboli i bohaterów Górnego Śląska XIX-XX w.

Każdego roku pracownicy uczestniczą w zakładowych badaniach zespołowych, których efektem jest konferencja naukowa z udziałem historyków czeskich (z uniwersytetów w Opawie i Ostrawie). W 2013 r. jej temat ujęto w haśle Wieś śląska – zderzenie kultur.

Pracownicy Zakładu stanowią podstawę merytoryczno-organizacyjną corocznej międzynarodowej (czesko-niemiecko-polskiej) konferencji naukowej – Colloquium Opole.

Ponadto, pracownicy biorą udział w przygotowaniach ponadregionalnego programu naukowo-wydawniczego pt. Encyklopedia Śląska.

Popularyzacji zadań realizowanych przez Instytut służy merytorycznie obsługiwane przez pracowników Zakładu, prowadzone przez prof. M. Lisa, comiesięczne otwarte spotkanie naukowe Środy w Instytucie Śląskim.

Pracownicy:
prof. dr hab. Andrzej Hanich
dr Bernard Linek
prof. dr hab. Michał Lis
dr Marek Mazurkiewicz
mgr Leokadia Drożdż
dr Ewa Dawidejt-Drobek

Pracownia Badań nad Stosunkami Językowymi na Śląsku

prof. dr hab. Bogusław Wyderka – kierownik

Zespół Pracowni Badań nad Stosunkami Językowymi na Śląsku prowadzi badania nad historycznymi i współczesnymi stosunkami językowymi na Śląsku, traktując region jako wielojęzyczną wspólnotę komunikacyjną.

Głównym przedmiotem zainteresowania są gwary śląskie, ich właściwości systemowe, leksyka oraz społeczne uwarunkowania funkcjonowania. W polu zainteresowań znajduje się również problematyka bilingwizmu na Śląsku oraz wpływy języka niemieckiego i czeskiego na gwary śląskie.

Odrębnym zagadnieniem są dzieje polszczyzny śląskiej, jej właściwości i rola w dyskursie tożsamościowym na Śląsku.

Od kilkunastu lat prace zespołu koncentrują się na opracowywaniu Słownika gwar śląskich.

Pracownicy:
dr Marzena Muszyńska
dr Agata Haas

Pracownia Onomastyczna

dr hab. Stanisława Sochacka, prof. PIN – IŚ – kierownik

Zespół Pracowni Onomastycznej specjalizuje się w szeroko zakrojonych badaniach nad nazewnictwem geograficznym Śląska.

      Celem badań jest gromadzenie i opracowywanie materiału historycznego (od X – XXI wieku), obejmującego nazwy miejscowości, nazwy terenowe, rzeczne, górskie itd. Wydobyte ze źródeł archiwalnych (polskich, niemieckich, czeskich i łużyckich), stały się podstawą do sporządzenia kartoteki – zbioru wszystkich nazw.

Znaczenie naukowe i praktyczne

      Dokumentacja źródłowa (kartoteka) nazw geograficznych Śląska ma olbrzymie znaczenie naukowe i praktyczne. Służy jako podstawa do przygotowywania artykułów, monografii i studiów. Fundamentalną pozycją jest Słownik etymologiczny nazw geograficznych Śląska, t.1-15.

      Publikacje Pracowni mają też znaczenie praktyczne. Były wykorzystywane przez organy państwowe i samorządowe, w środkach masowego przekazu, a zwłaszcza w ożywionych kontaktach polsko-niemieckich do identyfikacji nazw. Materiały Pracowni były pomocne w pracach Komisji Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych przy Urzędzie Rady Ministrów.

Kierownik Pracowni była członkiem tej Komisji w latach 1997-2006.

Pracownicy:
dr Monika Choroś

Zakład Badań Regionalnych i Lokalnych

dr hab. Brygida Solga, prof. PIN-IŚ – kierownik zakładu

Realizowane aktualnie w Zakładzie badania naukowe i powstające na ich podstawie publikacje koncentrują się w obszarze trzech następujących bloków tematycznych:

  • śląskie regiony w tworzeniu europejskiej gospodarki i społeczeństwa,
  • procesy przekształceń struktur administracyjnych, ludnościowych i gospodarczych Śląska oraz innych Ziem Nadodrza w aspekcie procesów integracyjnych z Unią Europejską,
  • współczesne metody badania zjawisk przestrzennych.

W ramach powyższej problematyki podejmowane są zagadnienia szczegółowe, które aktualnie odnoszą się do:

  • zjawisk (i prognoz) demograficznych Dolnego Śląska i Śląska Opolskiego,
  • przekształceń sieci miast śląskich,
  • migracji zagranicznych na Śląsku,
  • uwarunkowań i perspektyw rozwoju turystyki na Śląsku,
  • procesów przestrzennych w śląskich miastach,
  • wielopłaszczyznowych procesów rozwoju gmin śląskich,
  • aktywności mieszkańców Śląska w zakresie pozyskiwania środków unijnych.

Pracownicy Zakładu są członkami wielu instytucji i gremiów, na których powyższa problematyka jest podejmowana, m.in.:

  • Rządowej Rady Ludnościowej,
  • Komitetu Nauk o Pracy i Polityki Społecznej PAN,
  • Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN,
  • Komitetu Nauk Demograficznych PAN,
  • Komitetu Badań nad Migracjami PAN,
  • Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Demograficznego.

W pracach naukowych Zakładu zwraca się także uwagę na utylitarny wymiar prowadzonych analiz, co dodatkowo skutkuje aktywnością pracowników w wielu samorządowych instytucjach doradczych w charakterze członków, m.in. w:

  • Zespole Doradców Marszałka Województwa Opolskiego,
  • Wojewódzkiej Radzie Zatrudnienia,
  • Wojewódzkiej Komisji Urbanistyczno – Architektonicznej.

Pracownicy:
dr hab. Joanna Dybowska, prof. PIN-IŚ
mgr Magdalena Moj
prof. dr hab. Robert Rauziński
dr hab. Kazimierz Szczygielski, prof. PIN – IŚ

Centrum Badań Migracji Zagranicznych

Kierownik – wakat

Centrum Badań Migracji Zagranicznych zostało założone w 2004 r. Celem jego działalności jest realizowanie interdyscyplinarnych badań naukowych, w których tematyką wiodącą jest problematyka migracji zagranicznych oraz upowszechnianie ich wyników. Dotychczas podjęto następujące zagadnienia szczegółowe:

  • społeczne i gospodarcze aspekty migracji międzynarodowych,
  • migracje zarobkowe w ujęciu regionalnym,
  • znaczenie migracji zagranicznych w rozwoju regionalnym i lokalnym,
  • polityka migracyjna,
  • etniczny kontekst migracji zagranicznych,
  • migracje w obszarze zjawisk demograficznych,
  • teorie migracji zagranicznych.

Cechą szczególną analiz podejmowanych w ostatnich latach jest powiązanie w aspekcie teoretycznym i empirycznym problematyki migracji zagranicznych z zagadnieniami rozwoju regionalnego.

Wybrane projekty oraz publikacje:

  • Krystian Heffner, Brygida Solga, Wpływ zagranicznych migracji zarobkowych na sytuację społeczno – ekonomiczną regionu (analiza na przykładzie województwa opolskiego jako regionu migracyjnego), grant Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego,  realizowany w latach 2005 –  2007
  • Krystian Heffner, Brygida Solga, Obywatelstwo wielokrotnego wyboru, grant Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, realizowany przez Uniwersytet Warszawski we współpracy z Centrum w latach 2006 –  2008
  • Zmieniająca się rola migracji w rozwoju regionalnym, pod red. Brygidy Solgi, Stowarzyszenie Instytut Śląski, PIN – Instytut Śląski w Opolu, Centrum Badań Migracji Zagranicznych, Opole 2009

Pracownicy:
dr hab. Brygida Solga, prof. PIN-IŚ

Pracownia Badań Społecznych

dr hab. Joanna Dybowska, prof. PIN-IŚ – kierownik pracowni

Pracowania Badań Społecznych Instytutu Śląskiego w Opolu to zespół badaczy współpracujących z Zakładem Badań Regionalnych i Lokalnych oraz Stowarzyszeniem Instytut Śląski. W ramach prac badawczych pracownicy Pracowni zajmują się między innymi:

  • uwarunkowaniami i perspektywami rozwoju turystyki na Śląsku,
  • procesami przestrzennymi zachodzącymi w śląskich miastach,
  • aktywnością mieszkańców Śląska w zakresie pozyskiwania środków unijnych,
  • wielopłaszczyznowymi procesami rozwoju gmin śląskich.

Ponadto, w ramach Pracowni realizuje się szereg prac zleconych i finansowanych ze środków zewnętrznych. Są to między innymi:

  • badania marketingowe dla przedsiębiorstw,
  • prowadzenie badań statystycznych dotyczących wybranych kompetencji kapitału ludzkiego z województwa opolskiego,
  • prognozowanie trendów rozwojowych w województwie opolskim,
  • badania na temat czeskiego i polskiego społeczeństwa w latach 1918-1938,
  • badania nad przesiedleńcami z kresów wschodnich Rzeczypospolitej w strukturze demograficznej i społecznej Śląska Opolskiego,
  • badania nad mechanizmami zaradczymi względem problemów na rynku pracy w województwie opolskim,
  • badania nad edukacją i systemem szkolnictwa.

Pracownicy:
mgr Piotr Solga – pracownik badawczo-techniczny
mgr Robert Wieczorek

Biblioteka

mgr Ewa Golec

biblioteka@instytutslaski.com

Tel. wew. 109

Księgowość

mgr Krystyna Ogórkis – główna księgowa

Krystyna Klimek – księgowa

Tel. wew. 105

Dział Administracji i Obsługi

Sekretariat:

mgr Magdalena Moj
sekretariat@instytutslaski.com
Tel. wew. 101

mgr Barbara Tomaszek – pracownik kadrowo-administracyjny
Tel. wew. 107

Czesław Bartkowiak – pracownik gospodarczo-administracyjny